عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

98

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

كه تا ظهر سه شنبه بيست وششم جمادى الاخر سال 764 ه . ق در بند حيات بود ودر همين تاريخ ونيز در ظهر يك شنبه هفدهم همان ماه به استنساخ « اصطلاحات الصوفيّة » پدر مشغول بوده است . محمّد در هر دو پىنوشت كتاب - كه در پايان دو بخش آن آورده است - خود را « الفقير » خوانده است ودر پايان بخش نخست ، براي خود با عبارت « تاب اللّه عليه توبة نصوحا » دعا كرده است . اين بنده به قرينهء اين دو عنوان ودعا وباز به قرينهء رونويسگرى اين اثر - كه اثرى صرفا صوفيانه است - محمّد را در شمار صوفيان آن روزگار مىشمارد وباز به قرينهء بلاغى كه در كنار همين پىنوشت آمده است أو را - به احتمال زياد - ساكن شيراز مىانگارد . در اين بلاغ كه يك سال پس از استكتاب نسخه نگاشته شده ، مالك كتاب « جنيد بن فضل اللّه بزغش » به مقابله وتصحيح آن گواهى داده است . بدون ترديد اين جنيد بن فضل اللّه همان شيخ صدر الدّين جنيد بن فضل اللّه بن ظهير الدّين عبد الرّحمن بن نجيب الدين علي بن بزغش شيرازي است كه از نيايش ظهير الدّين عبد الرّحمن در ميان اساتيد عبد الرزاق ياد كرديم . جنيد ساكن شيراز بود « پيشواى أكابر عصر ومرشدى كامل ومكمّل وفاضل بود » كه به سال 791 ه . ق روى در نقاب خاك كشيد . « 1 » بر اين أساس هر چند مىتوان احتمال داد كه فرزند مصنّف اين نسخه را در شهري ديگر رونويس كرده باشد وزان پس در شيراز به تملّك جنيد در آمده باشد امّا نزديكى زمان استكتاب نسخه ودرآمدن آن به ملكيّت جنيد - فاصله‌اى در حدود يك سال - اين احتمال كه محمّد در همان شيراز به رونويسى نسخه پرداخته است را شديدا تقويت مىكند . امّا آيا كاشاني همسر ديگرى جز مادر اين محمّد داشته است ؟ وآيا فرزندى ديگر جز اين از پس أو مانده است ؟ وآيا اين ازدواج مسلّم أو در چه زماني روى داده است ؟ اين بنده على رغم تفحّصى كه پيرامون زندگى أو بعمل آورد نتوانست جوابي براي اين پرسشهاى سه‌گانه - همانند پرسشهاى بسيار ديگرى كه شخصيت وزندگى أو را احاطه كرده است - بيابد .

--> ( 1 ) . بنگريد : تذكرهء هزار مزار ص 376 .